Alak/Ikra Suresi 1-5. ayetler

2006-06-29 13:32:00
İlk sure 96 nolu sure. Alak adıyla da İkra adıyla da geçiyor. Alak "insanın yaratılış aşamalarından olan aşılanmış yumurta" demekmiş. 19 ayetten oluşuyor. Ancak bunların sadece ilk 5’i ilk ayetler. Diğer ayetler sonradan bu sureye eklenmiş.

Sureye adını veren 2. ayetteki Alak kelimesidir ki kan pıhtısı anlamına gelir. Erken dönemde düşük yapan kadınlar o dönemlerde de çoktu. Dolayısıyla insanın kan pıhtısına benzeyen bir yapıdan oluştuğu o dönemlerde hatta daha öncesinde bile biliniyordu. Ancak gene de insanın kan pıhtısından oluştuğu iddiası yanılgıdır. Çünkü kan pıhtısı ve insan embriyosu farklı içeriklere sahiptir. Muhtemelen embriyonun erken dönemde kan pıhtısına benzemesi nedeniyle Kuran yazarı böyle bir yanılgıya düşmüş.

Şimdi bu 5 ayetin öyküsüne geçelim. Bir sürü tartışmaya neden olmuş bu 5 ayet. Cebrail gelip Muhammed'i sıkıyor. Oku diyor, bu olay üç defa tekrarlanıyor. Bütün tefsirlerde bu öykü anlatılıyor. Bir sürü sahih hadis var. Tekrar bakalım bu ayetlere

1.Yaratan Rabbin adıyla oku.
2.O, insanı bir alak'tan yarattı.
3.Oku, Rabbin en büyük kerem sahibidir;
4.Ki O, kalemle (yazmayı) öğretendir.
5.İnsana bilmediğini öğretti.

Cebrail’in Muhammed’i sıkması ile ilgili hadis ise şöyle:

Rasulullah Hıra mağarasında iken birden bire vahiy nazil oldu. Melek gelerek ona "oku" dedi. Hz. Aişe Rasulullah'ın sözünü şöyle nakletmektedir: "Ben okumuş değilim, dedim. Bunun üzerine melek beni tutarak sıktı. O kadar şiddetliydi ki tahammül edemiyordum. Sonra bıraktı ve tekrar "oku" dedi. Ben tekrar "okumuş değilim" dedim. Beni tekrar o kadar şiddetli sıktı ki tahammül edemedim. Sonra bıraktı ve tekrar "oku" dedi. Ben tekrar "okumuş değilim" dedim. Beni üçüncü defa öyle kuvvetli sıktı ki, tahammülüm kalmadı. Sonra beni bıraktı ve "Ikra bismi Rabbike'llezi halak" (Yaratan Rabb'inin ismiyle oku) dedi. Bu ayetten "ma lem ya'lem" e kadar okudu.

Anlatılan gerçekten de bir insanı korkudan donduracak bir olaydır. Muhammed’in verdiği tepki de farklı olmaz. Büyük bir korkuya kapılır ve eve koşup hemen yatağa girer. Bir süre sonra kendine gelince olanlarıu Hatice’ye anlatır ve beraber gidip Varaka’ya danışmaya karar verirler. Olayın nasıl geliştiğini Mevdudi’nin tefsirinden okuyalım:

Hz. Aişe diyor ki: Sonra Rasulullah, titreyerek eve döndü ve Hz. Hatice'ye "beni örtün" dedi. Rasulullah'ı örttüler. Bu korku durumu geçtikten sonra Rasulullah şöyle buyurdu: "Ey Hatice! Bana ne oldu?" Daha sonra bütün olanları Hz. Hatice'ye anlattı. Ve "Canımdan korkuyorum." dedi. Hz. Hatice "Kesinlikle değil. Memnun ol. Allah'a yemin ederim ki, O seni rezil etmez. Sen akrabalarına iyi davranırsın. Doğru sözlüsün (Diğer bir rivayette emaneti yerine getirirsin) , çaresiz olanların yükünü hafifletirsin, fakir ve yoksullara yardım edersin, misafirperversin, iyi işlerde yardımcısın..." dedi. Hz. Hatice daha sonra Resulullah'ı yanına alarak amcasının oğlu Varaka b. Nevfel'e gittiler. Varaka, cahiliye döneminde Hristiyan olmuştu. İbranice ve Arapça olarak İncil yazıyor, okuyordu. Çok yaşlı olduğundan gözleri görmüyordu. Hz. Hatice ona şöyle dedi: "Ağabeyciğim! Yeğenini biraz dinler misin?" Varaka Rasulullah'a sordu ve Rasulullah olanları anlattı. Varaka: "Bu aynı Namustur (Vahiy getiren melek) . Allah, onu Hz. Musa'ya da göndermişti. Keşke senin nübüvvet zamanında genç olabilseydim. Keşke kavminin, seni yurdundan çıkaracağı zamana kadar yaşayabilseydim." Rasulullah sordu: "Onlar beni buradan kovacaklar mı?" Varaka: "Evet, senin getirdiğini getiren bir şahsa insanların düşman olmadığı bir zaman yoktur. Eğer senin döneminde yaşarsam bütün gücümle sana yardım ederim." dedi. Ancak çok geçmeden öldü.

Varaka Kimdir?

Konuyu biraz uzatmak pahasına bu Varaka’nın kim olduğuna gireceğim. Aşağıdaki alıntıda Varaka'nın kim olduğuna gireceğim

Kaynak: http://kutuphane.uludag.edu.tr/Univder/derpdf/sosyo_eko.pdf

 
Yazan kişi: Yard. Doç. Dr., Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı..
Yazının adı: SOSYO-EKONOMİK ve KÜLTÜREL YÖNDEN İSLAM ÖNCESİ MEKKE TOPLUMU

Yazı bir ateiste ait değil. Burda bir tür örgüt'ten bahsediliyor. Adları "hanifler". Muhammed'in içinde olduğu grup. Tek Allah'a inanıyorlar. Putperstliğe karşılar. Varaka'nın adı hem Hıristiyanlar hem de "hanifler" içinde geçiyor. 5 kişi önemli, yada 5 kişiden oluşuyor. Muhammed'le birlikte 6 diyebiliriz. Bunlar Hanif olarak adları geçen Ümeyye ibn Ebîs’Salt, Varaka b. Nevfel, Abdullah b. Cahş, Osman b. el-Huveyris, Zeyd b. Amr.

Bu teşkilattan sadece Zeyd müslüman oluyor. Diğerleri müslümanlığı  kabul etmiyor. Varaka erken öldüğü için olmuyor deniyor. Ancak sadece Varaka değil karşı çıkan. Ümeyye bunlar arasında en ilginç şahsiyetlerden birisi. Sürekli çuval bezinden yada kaba kıldan yapılmış bir elbise giyiyor ve kendini tamamen ibadete adamış birisi. Şarabın haram olduğunu söylüyor ve İbrahim'i dinine ibadet edilmesini istiyor. Şiirlerinde tevhid inancı ağırlık taşıyor. Ünlü bir şairdir ama Muhammed'in peygamberliğini ilan etmesi Ümeyye'yi çok şaşırtıyor. Müslümanlar Ümeyye'yi Allah düşmanı olarak tanımlamaya başlıyorlar. Muhammed güçlenince Ümeyye Yemen'e taşınıyor  yada kaçıyor, ama hayatının sonuna kadar Muhammed'e düşmanca tutumunu sürdürüyor ve bunu da şiirlerinde ortaya koyuyor.

Diğer iki kişi ise hıristiyanlığı seçiyor. Aslında Varaka ile birlikte üç kişi. İlginç olan bu iki kişi de Mekke'de kalmıyorlar. Biri Habeşistan'a biri de Rum ülkesine gidiyor. Yani Mekke'de sade müslüman olan Muhammed ve Zeyd kalabiliyor. Habeşistan'a giden Abdullah b.Cahş (yazar burda Ubeydullah ile Abdullah kardesleri karistirmis gibi gorunuyor, Abdullah degil Ubeydullah olmasi gerek) için ise önce müslüman oldu ama Habeşistan'da hıristiyanlığa geçti deniyor.

 

8975
0
0
Yorum Yaz